De jeugd droomt niet langer The American Dream

Steeds meer jonge Amerikanen verliezen het vertrouwen in hun toekomst. Dat blijkt uit recente cijfers van het Harvard Youth Poll: meer dan de helft van de 18- tot 29-jarigen vindt dat het land de verkeerde richting uitgaat, een mate van pessimisme die zelfs tijdens de financiële crisis van 2009 niet werd bereikt. Ondertussen maakten in de laatste jaren honderdduizenden Amerikanen de oversteek naar Europa. Dat schept kansen. De echte concurrentiestrijd met de Verenigde Staten gaat niet enkel over economie of militaire macht, maar over één fundamentele vraag: waar wil de jeugd haar toekomst opbouwen?

Jongeren in de VS ervaren economische onzekerheid als een constante: stagnerende lonen, torenhoge woonkosten, studieschulden die een leven lang meegaan en een arbeidsmarkt die steeds onvoorspelbaarder wordt door de opkomst van artificiële intelligentie. Bijna 60% van de ondervraagde jongeren zien AI zelfs als een directe bedreiging voor hun jobkansen, meer dan migratie. Tegelijk is het politieke systeem zijn geloofwaardigheid kwijt. Jongeren staan diep wantrouwig tegenover beide politieke kampen, voelen zich ondervertegenwoordigd en raken steeds meer vervreemd van het idee dat democratische instellingen hun belangen beschermen.

In dat vacuüm brokkelt ook de mythe van de American Dream af. Waar de Verenigde Staten decennialang fungeerden als het ultieme eindpunt voor ambitie, verschuift dat beeld nu zichtbaar en wordt het steeds aantrekkelijker om de VS te verlaten. Steeds meer jonge Amerikanen kijken richting elders en maken rationele afwegingen zoals betaalbare gezondheidszorg, sociale zekerheid, politieke stabiliteit. Voorspelbare levenspaden wegen zwaarder dan het oude narratief van grenzeloze kansen tegen elke prijs. Dat blijkt ook uit een bevraging van de American Psychological Association.

Recente Eurobarometer-peilingen laten zien dat Europeanen een stuk minder positief naar de Verenigde Staten kijken dan voorheen. Het zogeheten Trump-effect speelt daarin een sleutelrol. America First vertaalt zich in de praktijk steeds vaker als America Alone: een strategie waarin internationale samenwerking ondergeschikt wordt gemaakt en bondgenootschappen verhandelbaar zijn. Voor jonge generaties werkt dat vervreemdend. Zij zoeken stabiliteit en voorspelbaarheid en vinden die steeds minder in de VS.

Voor Europa ontstaat zo een strategische kans. De Unie kan zich neerzetten als de drager van een European Dream voor jong talent dat snakt naar een menselijker model: een visie waarin vooruitgang niet vanzelfsprekend ten koste gaat van anderen. Een Europa dat ruimte geeft aan jonge investeerders, vernieuwers, onderzoekers en doeners, in een stabiele omgeving die perspectief en zekerheid voor de toekomst biedt.

Wie in Europa dreigt weg te zakken in pessimisme, hoeft slechts te kijken naar de landen die jarenlang ingrijpende hervormingen hebben doorgevoerd om zich bij de Unie te mogen aansluiten. Nergens ter wereld bestaat een project waarvoor staten bereid zijn zichzelf zo fundamenteel te transformeren. Dat feit alleen al zou een groot deel van de twijfel moeten wegnemen.

Denk aan de Groenlanders, die blijven benadrukken dat ze zich Europees voelen, ondanks hun ingewikkelde band met Denemarken. Denk ook aan het Verenigd Koninkrijk, waar in juni 2025 56 procent van de bevolking vond dat het vertrek uit de Europese Unie een verkeerde keuze was. Koning Felipe VI zei het onlangs treffend in het Europees Parlement, bij veertig jaar Spaans EU-lidmaatschap: nooit eerder, in zulke donkere tijden, was het idee van Europa zo nodig.

Het concurrentievraagstuk tussen Europa en andere wereldmachten is daarom minder economisch of militair dan perceptueel. Concurrentiekracht schuilt ook in de vraag waar jonge mensen willen wonen, werken en hun toekomst willen opbouwen. Wie de jeugd verliest, verliest op termijn alles. De Verenigde Staten naderen dat kantelpunt. Europa staat klaar om zich ondubbelzinnig te positioneren als de leider van de vrije wereld voor jongeren.